History General Knowledge. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಯ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು.

ವಿಜಯ ನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ

🔹 ಕುಮಾರರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದವರು?

= *ನಂಜುಂಡ ಕವಿ*

🔹ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ತನ್ನ ಉದಯಗಿರಿ ವಿಜಯದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇವಾಲಯ

= *ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ*

🔹 ತುಳುವ ವಂಶದ ಕೊನೆಯ ದೊರೆ

= *ಸದಾಶಿವರಾಯ*

🔸ರಾಮರಾಯ ವಿಜಯನಗರದ ದೊರೆಯಾಗಿ ನೇರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು

= *1551- 1565*

🔹 ವಿಜಯನಗರದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಯುದ್ಧ

= *ತಾಳಿಕೋಟಿ ಯುದ್ಧ*( ರಕ್ಕಸತಂಗಡಿ ಯುದ್ಧ)(1565 ಜನವರಿ 23 ಮಂಗಳವಾರ ದಂದು ನಡೆಯಿತು)✍️imp

🔸 ರಾಮರಾಯನ ಯಾವ ನೀತಿ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು

= *ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ*

🤺 *ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧದ* ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ👇

🌸 ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು,

1) *ಅಳಿಯ ರಾಮರಾಯ,*

2) *ತಿರುಮಲರಾಯ*,

3) *ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ*

🌼 ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿರುದ್ಧ ನಾಲ್ಕು "ಷಾಹಿ ಮನೆತನಗಳು"

1) *ಬಿಜಾಪುರದ ಒಂದನೇ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಷಾ*

2) *ಅಹಮದ್ ನಗರದ ಹುಸೇನ್ ನಿಜಂಷಾಹಿ*

3) *ಗೋಲ್ಕೊಂಡದ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕುತುಬ ಷಾಹಿ*

4) *ಬೀದರ್ ನ ಆಲಿ ಬರಿದ ಷಾಹಿ*.

✍️ ತಾಳಿಕೋಟಿ ಕದನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ರಾಜಮನೆತನ👇

*ಬೀದರ್ ನ ಬರೀದ್ ಷಾಹಿ( ತುಘಲಕ ಖಾನ್),

ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕುತುಬ್ ಷಾಹಿ,

ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್ ಷಾಹಿ ಸೈನ್ಯ,

ಅಹಮದ್ ನಗರದ ನಿಜಾಮ್ ಷಾಹಿ ಸೈನ್ಯ*

🔹 ಅರವೀಡು ಮನೆತನ= *1542-1646*

ಸ್ಥಾಪಕ = *ತಿರುಮಲರಾಯ*

ರಾಜಧಾನಿಗಳು = *ಪೆನುಗೊಂಡ, ಚಂದ್ರಗಿರಿ, ವೆಲ್ಲೂರು,*

🔸 ವಿಜಯನಗರದ ಕೊನೆಯ ಅರಸ

= *ಮೂರನೇ ಶ್ರೀ ರಂಗರಾಯ*

🔹ಮೂರನೇ ಶ್ರೀರಂಗರಾಯನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ಕೆಳದಿ ಅರಸ

= *ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ*

🔸 ವಿಜಯನಗರ ದೊರೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಂದಾಯ ಪ್ರಮಾಣ

= *1/6 ಭಾಗ*

🔹ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು

= *ಹೋಳಿ, ದೀಪಾವಳಿ, ಮಹಾನವಮಿ,*

🔸ಹಂಪಿಯ ಮಹಾನವಮಿ ದಿಬ್ಬವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರಾಜ್ಯ

= *ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ*

🔹ವಿಜಯನಗರ ದೊರೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಮುಂತಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರಾಟ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳ

= *ರಾಜಧಾನಿ ವಿಜಯನಗರ*

🔸 ವಿಜಯನಗರ ದೊರೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಗಾರದ ನಾಣ್ಯ

= *ವರಹ*

🔹ವಿಜಯನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರೇವುಪಟ್ಟಣಗಳು

= *ಭಟ್ಕಳ ಹೊನ್ನಾವರ್, ಮಂಗಳೂರು*,

🔸ವೇದಾರ್ಥ ಪ್ರಕಾಶ, ಆಯುರ್ವೇದ ಸುಧಾನಿಧಿ, ಎಂಬ ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರ ಸಹೋದರ

= *ಸಾಯಣಾಚಾರ್ಯ*( ಕೆಲವೊಂದು ಲೇಖಕರು ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಗುರುಗಳೇ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ, )

🔹ಶೈವರ ಅಜಂತಾ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳ

= *ಲೇಪಾಕ್ಷಿ*

🔸ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಕಾಸಿತ ಸ್ವರೂಪ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

= *ವಿಜಯನಗರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ*( ಪರ್ಸಿ ಬ್ರೌನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ)

🔹ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೃತಿ

= *ಸಂಗೀತ ಸಾರ*

🔸 ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪಿತಾಮಹ

= *ಪುರಂದರದಾಸರು*

🔹 ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಷಾಹಿ ರಾಜ್ಯ ನಡುವಿನ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣ

= *ಧರ್ಮ, ರಾಯಚೂರು ದೋ ಅಬ್ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ*

🔸1567ರಲ್ಲಿ ಹಂಪಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಇಟಲಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ

= *ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಸಿಜರ್*✍️imp

*ವಿಜಯನಗರಕ್ಕೆ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು*👇👇👇👇

1) "ನಿಕೋಲೋ ಕೊಂಟಿ"

*ಒಂದನೇ ದೇವರಾಯನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ 1421 ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದನು.*✍️

2) "ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್"

ಇವನು *ಪರ್ಷಿಯಾದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ* *"ಎರಡನೇ ದೇವರಾಯನ"* ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದನು, "ಇವನು ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವಿಜಯನಗರ ದಂತಹ ನಗರದ ಬಗ್ಗೆ *ಕಣ್ಣುಗಳು ನೋಡಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಕಿವಿಗಳು ಕೇಳಿಲ್ಲ, ನಗರವು ಏಳುಸುತ್ತಿನಕೋಟೆ ಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ,*

3) ನಿಕಿಟಿನ್

*ಇವನು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ಯಾಗಿದ್ದು ಬಹುಮನಿ ರಾಜಕ್ಕೆ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದ*,

4) ದೊರೆಟ್ ಬಾರ್ಬೋಸಾ

*ಇವನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, 1514 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಹಂಪಿಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಮುತ್ತು ವಜ್ರ ರೇಷ್ಮೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟದ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದನು*, ✍️

5) ಡೋಮಿಂಗೋ ಪಯಾಸ್

*ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರವಾಸಿ1520 ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಹೊಸತನಕ್ಕೆ ಬಂಧನು*

6) ಸೀಜರ್ ಪೆಡ್ರಿಕ್ = *ಇಟಲಿಯ ಪ್ರವಾಸಿಗ*

7) *ನ್ಯೂನೀಜ್* = ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದೇಶ,

ಇವನು *ಅಚ್ಚುತರಾಯ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ 1535 ರಂದು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದನು*,

🌹 *ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ*👇👇👇

*ಸಂಸ್ಕೃತ* ಕೃತಿಗಳು 👇👇👇

1) ಗಂಗಾದೇವಿ = *ವೀರ ಕಂಪರಾಯ ಚರಿತಂ, ಅಥವಾ ಮಧುರಾವಿಜಯಂ*

2) ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ = *ರಾಜ ಕಾಲನಿರ್ಣಯ*

3) ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ = *ಜಾಂಬವತಿ ಕಲ್ಯಾಣ, ಉಷ ಪರಿಣಯಂ,*

*ಕನ್ನಡ* ಕೃತಿಗಳು 👇👇👇

1) ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ = *ಕರ್ನಾಟಕ ಕಥಾಮಂಜರಿ ಅಥವಾ ಗದುಗಿನ ಭಾರತ*